สำนวนเกี่ยวกับแมว
แมวไม่อยู่หนูละเลิง-แมวไม่อยู่หนูร่าเริง
เมื่อพูดถึงสัตว์อย่างแมว
หลายคนอาจนิยมชมชอบในความน่ารัก ขี้อ้อน ช่างเอาใจ
ซึ่งบางครั้งก็มาพร้อมกับความซุกซน แต่ก็แฝงไว้ด้วยความเฉลียวฉลาดหรือเลี้ยงไว้เพื่อป้องกันสัตว์อื่น
เช่น หนู ตุ๊กแก เป็นต้น
หลายท่านอาจชอบเลี้ยงแมวด้วยสาเหตุเหล่านี้
ขณะที่บางท่านอาจเลี้ยงแมวไว้เพราะความเชื่อว่าแมวเป็นสัตว์นำโชค
ความเชื่อเหล่านี้อาจสะท้อนได้จากวัฒนธรรมประเพณีของไทยที่มักมีแมวเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งในพิธีกรรม
เช่น แห่นางแมว พิธีแต่งงาน เป็นต้น สำนวนสุภาษิตของไทยที่บางสำนวนก็จะมีแมวเข้าไปมีบทบาทเกี่ยวข้องด้วย
แมวไม่อยู่ หนูละเลิง
อย่าคิดว่า เขียนผิด หรือสะกดผิด คำว่า ละเลิง
เป็นคำเก่าที่มีความหมายว่า เหลิงจนลืมตัว ลำพอง หรือคึกคะนอง
แต่ในปัจจุบันมักจะใช้ "แมวไม่อยู่ หนูร่าเริง" (สำนวนเหมียว สุภาษิตแมว,
2553: ย่อหน้า5)
สำนวนนี้หมายถึง เวลาที่ผู้ให่ไม่อยู่ผู้น้อยก็เล่นกันคึกคะนอง ลำพองตน ที่ว่าสำนวนนี้น่าสนใจก็เพราะว่า การเอาธรรมชาติของหนูที่กลัวแมวมาเปรียบเทียบ โดยเปรียบแมวเป็นผู้ใหญ่ เปรียบหนูเป็นผู้น้อยนั่นเอง และบางโอกาสสำนวนนี้ก็จะมีคำต่อท้ายสำนวนด้วย คือ "แมวไม่อยู่ หนูร่าเริง แมวมาหลังคาเปิง" นั่นคือเวลาผู้ใหญ่ไม่อยู่ ผู้น้อยก็เล่นกันอย่างเมามัน สนุกสนาน ครั้นผู้ใหญ่กลับมาก็ลนลาน รีบเก็บกวาดข้าวของและสถานที่ให้อยู่ในสภาพปกติ เสมือนว่าไม่มีอะไรเกิดขึ้น
สำนวนนี้หมายถึง เวลาที่ผู้ให่ไม่อยู่ผู้น้อยก็เล่นกันคึกคะนอง ลำพองตน ที่ว่าสำนวนนี้น่าสนใจก็เพราะว่า การเอาธรรมชาติของหนูที่กลัวแมวมาเปรียบเทียบ โดยเปรียบแมวเป็นผู้ใหญ่ เปรียบหนูเป็นผู้น้อยนั่นเอง และบางโอกาสสำนวนนี้ก็จะมีคำต่อท้ายสำนวนด้วย คือ "แมวไม่อยู่ หนูร่าเริง แมวมาหลังคาเปิง" นั่นคือเวลาผู้ใหญ่ไม่อยู่ ผู้น้อยก็เล่นกันอย่างเมามัน สนุกสนาน ครั้นผู้ใหญ่กลับมาก็ลนลาน รีบเก็บกวาดข้าวของและสถานที่ให้อยู่ในสภาพปกติ เสมือนว่าไม่มีอะไรเกิดขึ้น
คำว่า " แมวไม่อยู่หนูละเลิง
"
สำนวน.....ประโยค
ความหมาย.....ผู้ใหญ่ไม่อยู่
ผู้น้อยก็คึกคะนอง เล่นกันอย่างสนุกสนาน
ตัวอย่าง.....วันนี้หัวหน้าไม่อยู่ที่บริษัท
เพราะติดประชุมข้างนอก ลูกน้องก็เลยไม่ทำงาน
ต่างคนต่างเย้าแหย่กันอย่างสนุกสนาน เข้าทำนองแมวไม่อยู่หนูละเลิง
(สุภาษิตอังกฤษ-คำสอนใจของไทย)
คำอธิบาย.....
สำนวน " แมวไม่อยู่หนูละเลิง " เอาธรรมชาติของหนูที่กลัวแมวมาเปรียบ
คือ เปรียบแมวกับผู้ใหญ่
และหนูกับผู้น้อย
คำ " ละเลิง " เป็นคำเก่า มีความหมายว่า เหลิงจนลืมตัวเพราะลำพองหรือคึกคะนอง
สำนวนนี้บางทีก็มีคำต่อท้าย คือ " แมวไม่อยู่หนูละเลิง
แมวมาหลังคาเปิง " หรือ
บางทีก็มีผู้เปลี่ยนคำในสำนวนเป็น " แมวไม่อยู่หนูร่าเริง "...............(Lekyada, 2550: ย่อหน้า1)
สำนวนสุภาษิต ” แมวไม่อยู่หนูละเลิง ” ปัจจุบันเพี้ยนเป็น “ “แมวไม่อยู่ หนูร่าเริง”
ความหมาย สํานวนสุภาษิตนี้หมายถึงเวลาที่ผู้ใหญ่ที่ตนเกรงกลัว
หรือผู้ที่คอยคุมพฤติกรรมไม่อยู่ ผู้น้อยก็จะดีใจ มีความสุขร่าเริง
สำนวน สุภาษิต หรือคำพังเพยที่คล้ายคลึงกัน : หน้าไหว้หลังหลอก
ที่มาของสํานวน : คำว่า “ ละเลิง ” ในสำนวนนี้หมายถึง คึกคะนอง หลงลืมตัว สำนวนนี้เปรียบเปรยถึง เมื่อบ้านไหนที่แมวไม่อยู่หรือไม่มีแมว พวกหนูก็จะมีความสุขคึกคะนอง ออกมาหากินได้อย่างเพลิดเพลิน เพราะไม่ต้องกลัวแมวจะมาทำร้าย
ที่มาของสํานวน : คำว่า “ ละเลิง ” ในสำนวนนี้หมายถึง คึกคะนอง หลงลืมตัว สำนวนนี้เปรียบเปรยถึง เมื่อบ้านไหนที่แมวไม่อยู่หรือไม่มีแมว พวกหนูก็จะมีความสุขคึกคะนอง ออกมาหากินได้อย่างเพลิดเพลิน เพราะไม่ต้องกลัวแมวจะมาทำร้าย
ตัวอย่าง
วันนี้คุณครูระเบียบติดราชการ ไม่สามารถมาสอนเด็กๆได้
ทำให้พวกเด็กพากันวิ่งเล่นสนุกนาน ส่งเสียงดังไปทั่วโรงเรียน ตรงกับสำนวนไทยที่ว่า“ แมวไม่อยู่หนูละเลิง“(แหล่งรวมสุภาษิต
คำพังเพย, 2558: ย่อหน้า1)
จากบทความข้างต้นสรุปได้ว่า
คำว่า ละเลิง เป็นคำเก่าที่มีความหมายว่า เหลิงจนลืมตัว ลำพอง หรือคึกคะนอง
แต่ในปัจจุบันมักจะใช้ "แมวไม่อยู่ หนูร่าเริง" สํานวนสุภาษิตนี้หมายถึงเวลาที่ผู้ใหญ่ที่ตนเกรงกลัว
หรือผู้ที่คอยคุมพฤติกรรมไม่อยู่ ผู้น้อยก็จะดีใจ มีความสุขร่าเริง สำนวน สุภาษิต
หรือคำพังเพยที่คล้ายคลึงกันคือ “หน้าไหว้หลังหลอก”
เอกสารอ้างอิง
E0%B8%A1%E0%B8%A7%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%A2%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B8%B9%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%87.html
/Lekyada/2007/07/17/entry-2
ตรวจแล้ว
ตอบลบ